Berichten

Perfectionisme. Voor wie is het niet vreemd: het gevoel te streven naar het ultieme, naar het beste, naar de perfecte baan, de perfecte partner, de perfecte vakantie?

Zelf raak ik nog al eens verstrikt in het idee dat mijn roman nog lang niet af is, nog niet voldoet aan mijn idee van de perfecte roman. Ik blijf dan eindeloos slijpen en schaven aan hoofdstukken en alinea’s. Soms ga ik daar zo ver in dat ik uiteindelijk het leven eruit heb geschreven en ik mij dolgelukkig prijs dat ik nog een oudere versie heb bewaard! Mijn idee van de perfecte roman had de roman die ik aan het schrijven was bijna de nek omgedraaid!

Hoe meer en meer ik mij bewust wordt van het gevaar van perfectionisme hoe meer ik mij er tracht van te bevrijden. Het mechanisme van perfectionisme betreft natuurlijk niet alleen het schrijven van een roman. Het geldt in feite voor alles wat we in het leven trachten te bereiken: een goed huwelijk, een geslaagde carrière, een ideale vakantie, een gezellig familie noem… eigenlijk alles waarbij we een bepaald idee hebben van hoe het in zijn perfectie zou moeten zijn.

Als we ons willen bevrijden van het perfectionisme dienen we het eerst beter te begrijpen. Het woord perfectie is afgeleid van het Latijnse woord perfectio dat ‘volmaking’ of ‘volmaaktheid’ betekent. In het idee van perfectie schuilt dus een idee van volmaaktheid. Van iets waar niets meer aan te veranderen valt, waar je ook niets meer aan zou willen veranderen omdat het immers volmaakt is. Het idee van volmaaktheid lijkt ons in eerste instantie rust te bieden. Het geeft een helder idee van wat we willen bereiken en als we het dan bereikt hebben… ja! Dan zijn we klaar! Dan is het af! Dan kunnen we eindelijk uitrusten en genieten van wat we hebben bereikt!

Maar helaas. Het streven naar perfectie brengt zelden rust. Het leidt meestal tot het tegendeel. Doordat we het perfecte plaatje voortdurend projecteren in de toekomst en we de huidige situatie daarmee vergelijken, vergeten we te beseffen wat er al is. Alsof we steeds als het ware in de schaduw staan van het leven dat we eigenlijk ambiëren. Terwijl het eigenlijk andersom zou moeten zijn. We zouden niet in de schaduw van het perfectionisme moeten leven, maar het leven zelf in het volle licht moeten zetten.

Zo zijn er schrijvers die eindeloos blijven werken aan een roman en nooit iets publiceren omdat het niet aan hun geperfectioneerde maatstaf voldoet. Ze leven als het ware in de schaduw van hun ideaal. In veel gevallen is dat jammer, omdat het wel degelijk romans zijn die het levenslicht zouden mogen zien. En dat geldt natuurlijk niet alleen voor romans maar ook voor je carriere, huwelijk of wat dan ook. Door voortdurend te streven naar het perfecte plaatje, vergeet je te waarderen wat er al is en leef je als het ware in de schaduw van je zelf gecreëerde perfectie.

Het tweede gevaar van perfectionisme is dan ook teleurstelling en frustratie. Immers het streven naar bijvoorbeeld de succesvolle carriere leidt er toe dat je niet meer in staat bent je loopbaan op waarde te schatten. Je wordt blind, doof en gevoelloos voor hetgeen je wel hebt bereikt, alles verbleekt bij je zelf gecreëerde idee van succes.

Je zou het kunnen vergelijken met het kweken van komkommers. Een komkommer dient recht te zijn, kromme komkommers gaan niet door voor een ‘echte’ komkommer. Terwijl een kromme komkommer natuurlijk net zo smakelijk is! Het enige dat er aan ontbreekt is dat hij niet aan het idee van een perfecte komkommer voldoet. Het idee van de perfecte komkommer creëert een hoop mislukte komkommers terwijl er in feite niets mis is met die mislukte komkommers. Zo leidt perfectionisme  tot een fictieve mislukking en dat gaat in het menselijk leven gepaard met frustratie, stress en een gevoel van onbehagen. Je wordt immers steeds geconfronteerd met iets dat je niet hebt bereikt of dat je niet gelukt is en haalt geen voldoening meer uit hetgeen het leven je wel aanreikt.

De harpist Remy van Kesteren vertelde onlangs in een interview dat hij niet meer streeft naar een muziekstuk dat in zijn ogen perfect is. Hij ontdekte dat het interessanter is om juist het stuk niet tot in de finesses fijn te slijpen maar het in een ruwere versie op te nemen. Omdat het leven er dan nog meer in leek te zitten, zo zei hij, omdat het nog niet was dichtgetimmerd maar juist openingen hield voor andere interpretaties en belevingen. Zo ontstond er in zijn beleving een co-creatie van de muziek met de luisteraar. Het opgeven van het streven naar het perfecte muziekstuk leidde tot levendigheid en verbinding met anderen.

Mocht je toch nog vast willen houden aan het idee van perfectionisme dan loert er nog een laatste gevaar. Want als je dan tot het uitverkoren soort behoort  dat je wel  steeds aan het perfectie plaatje kan voldoen dan is de euforie maar van korte duur. Immers in de bereikte  perfecte staat gloort al snel weer een beter en nog perfecter plan of doel aan de horizon. De hongerige leeuw die perfectionisme heet is immers nooit tevreden en jaagt je al weer op. En voordat je het weet ben je al weer op jacht naar het volgende ideaal. Grote kans dat je van al dat jagen op het perfecte leven op een dag uitgeput  en moegestreden ineenstort.

Zolang we ons niet bewust worden van de gevaren van perfectionisme blijft het op ons jagen. Dringt eenmaal tot je door hoe het perfectionisme je in de greep heeft, dan zou je kunnen proberen je er langzaam van te bevrijden.

Zo heb ik inmiddels geleerd op zeker moment van een roman af te blijven omdat ik anders met mijn idee van perfectie het leven eruit schrijf. Ik dien de roman ruimte te geven, ruimte om zelf tot leven te komen, misschien wel op dezelfde wijze zoals de harpist Remy van Kesteren zijn muziekstukken laat leven. Ik richt mijn blik op wat er is, wat er ontstaat in het schrijven zelf en daarmee kan het verhaal zelf tot leven komen.

Daarmee wordt ook de teleurstelling of frustratie opgeheven, immers als een muziekstuk, een roman, loopbaan of het leven zelf niet aan ideaal beeld hoeft te voldoen, kan er ook geen frustratie optreden. Je bent dan beter in staat het leven zelf te zien, horen, voelen en proeven. Je vergelijkt je partner, kind, baan of wie of wat dan ook niet meer met het perfecte plaatje maar bent in staat te zien, ervaren en voelen wat er werkelijk aanwezig is. Grote kans dat je dan iets anders voelt, hoort of ziet dan je van tevoren had gedacht! Grote kans dat die kromme komkommer heerlijk smaakt!

En de hongerige leeuw die perfectionisme heet en nooit genoeg gegeten heeft? Die zou je misschien eens over zijn bol kunnen aaien, in de ogen kunnen blikken en zachtjes doch vastbesloten mededelen dat het tijd is dat hij gaat liggen. Wellicht dat hij na enig aandringen zich op een kleedje aan je voeten neervlijt en je niet meer als opgeschoten wild hoeft rond te draven zodat je eindelijk, eindelijk werkelijk tot leven komt!

De herfst is officieel begonnen. Het stormt. Net als in de wereld. Is de ene crisis nog maar nauwelijks beslecht, dan dient de andere zich al weer aan. IS, Ebola, Boko Haram, Hong Kong… De brandhaarden zijn, aldus het Rode Kruis, nog nooit zo veel en groot geweest. De noodkreet die uit de wereld opdoemt is niet meer langer naast je neer te leggen.

Ik heb ook nog nooit zoveel mensen gesproken die zich zorgen maken om de tijdsgeest, die angstvallig naar de toekomst blikken. Zelf merk ik ook dat het lastig is om niet meegezogen te worden in de turbulente wereld. De eerste neiging is de ogen te sluiten en het wereldleed niet in alle heftigheid tot mij door te laten dringen. Toch voelt dat als een vlucht, als een weggaan van iets dat er wel degelijk is. Natuurlijk hoef ik niet naar al het leed in de media te kijken, dat doe ik ook niet. Maar het buitensluiten voelt niet als een gezonde optie, ik kruip in mijn schulp, angstig voor de buitenwereld.

Veel meer heb ik ervaren hoe ik de wereld om mij heen wel kan waarnemen, er kan laten zijn, maar tegelijkertijd ook bij mezelf kan blijven en de vrede en het geluk dat er ook nog altijd is kan proeven, ervaren en uitdragen. Een dwarrelend blad uit de boom, mijn slapende poes, zonnestraal in het gezicht.

De joodse Schrijfster Etty Hillesum, ik heb haar al vaker aangehaald, dient daarvoor als een voorbeeld, om het geluk, de schoonheid of het goddelijke – zoals zij het noemt- te blijven zien, ongeacht welke situatie. Zelfs als je zoals haar vervolgd wordt om je afkomst en afgevoerd wordt naar een concentratiekamp. Het maakt ons tot vrije mensen, vrij van angst en vrij van mogelijke beinvloeding door welke partij dan ook. Dat wil niet zeggen dat ik het leed niet erken, zeker niet.

Zo zijn mijn gedachten bij de 200 schoolmeisjes die nog altijd niet verenigd zijn met hun familie, maar ook bij de familie van de strijders van de Jihad, die iedere avond bidden dat hun vaders, mannen en zonen veilig terugkeren. Uiteindelijk strijdt iedereen voor hetzelfde: zijn eigen paradijs. Het is schrijnend dat de mens nog altijd niet in staat is het paradijs met die van de ander samen te laten vallen.

Gelukkig zijn er ook kleine lichtpunten.  Zo schreef een goede vriendin die in de zomer de wandeltocht naar Santiago de Compostella ondernam, dat mensen overal zakjes met eten aan palen en bomen hangen voor de wandelaars. Ook dat is de mens, zorg voor de ander, een zakje brood aan een paal. Misschien moeten we de komende tijd vooral veel, heel veel zakjes brood ophangen.

Onderstaand een kort gedicht over het plukken van de dag…

 

plukdag

 

we plukken de bloemen uit het gras, ruiken en laten ons bedwelmen door de lucht van witgele blaadjes die zoeven daarvoor wuifden in de wind, we plukken de dag omdat we niet weten of er morgen nog iets te plukken is, we plukken de appels bijten in een eeuwenoude vrucht, het klokhuis werpen we achteloos tussen gras en bloemen, we plukken de kip en braden hem, we plukken de sterren en trachten net als zij te schitteren in de duisternis, we plukken het leven, kauwen het fijn, slikken het door en dromen van een nieuwe dag

 

Het zomert al volop. Het is warm in mijn schrijfkamer. Over een paar dagen begint mijn zomervakantie.

Het woord vakantie is etymologisch verwant aan het latijnse ‘vacare’ wat leeg zijn, vrij zijn, betekent. Vakantie is dus letterlijk een leegte, een oningevulde tijd waarin alles mogelijk is. Blijkbaar hebben we behoefte aan die leegte, aan een oningevulde tijd om zo het dagelijks leven even een halt toe te roepen, een pas op de plaats te maken. Het liefst vertrekken we daarvoor ook nog naar een andere plek, om ons zo beter los te kunnen maken van de dagelijkse beslommeringen en werkelijk rust en leegte te vinden.

Mijn grootvader  – geboren in 1901 – ging in zijn 96 levensjaren niet een keer op vakantie. Hij bracht met een klein stukje land een gezin met acht kinderen groot. Hij had wat fruit, wat varkens, wat kippen. Zolang hij kon, sneed hij zelf de boerenkool van het land, kookte hij pruimenjam en blikte hij over zijn land. Vakantie? Dat vond hij overbodig, hij had altijd vakantie, zei hij als ik hem er naar vroeg. Misschien wist mijn grootvader bij voortduring de leegte in de tijd te vinden zodat de tijd geen bezit van hem nam.

Het is intrigerend om te kijken hoe een beleving van ‘leeg’ zijn ook in het leven van alledag te integreren is, hoe we onszelf niet door de tijd te grazen laten nemen, maar de tijd zelf leven. De vakantie leent zich goed  voor een experiment om zo nu en dan de pas te vertragen, de snelheid te laten varen en in de leegte van het moment te duiken.

Bij deze een gedicht over de slaap, de rust van de dag, zoals de vakantie een slaap van het jaar is. Een leegte waarin je je kunt overgeven aan het niets, aan de ruimte achter de tijd.

 

we gaan slapen


we gaan slapen en dekken onszelf toe

met een dekentje tot onder onze kin

we sluiten onze ogen

we zijn moe, willen de nacht in glijden

met een zucht verdwijnen

uit de dag en even niet, nee, nu even niet

we gaan slapen, trekken onze knieën op

buigen onze rug, ademen nog eens in en uit

leggen een hand onder ons oor

draaien het hoofd nog eens naar links en rechts

waar is de stilte, waar blijft de droom

slaap kom ons maar halen, we zijn er klaar voor

waarom wakker zijn, waarom gaan gedachten

niet even op vakantie, laat ze maar uitvliegen

weg van ons, we draaien ons

nog eens om, en nog eens, en nog eens

we gaan slapen en dekken onszelf toe

we wachten tot de slaap ons

komt halen waarheen we gaan

weten ook wij niet, we wachten tot we

zonder dat we het weten vertrokken zijn

 

 

Een aantal jaren geleden viel mij de volgende zin in:

we zijn allemaal één stap verwijderd van de gekte, dat laat ons geen andere keus dan het geluk te omarmen

 

Ik weet nog goed wanneer deze woorden mij te binnen schoten. Ik reed op dat moment van het ziekenhuis, waar mijn ernstig zieke dochter lag, naar huis. Ik voelde mij zo machteloos, niet in staat iets aan het lijden van mijn kind te kunnen doen dat ik  niet wist of ik de situatie nog wel langer vol zou kunnen houden, of ik niet ineen zou storten van verdriet, angst en onmacht. Toen alsof het mij ineens helder werd, begreep ik dat ik geen keus had. Dat de wanhoop en de angst er wel waren maar dat als ik mij daaraan vast zou houden, ik mij uiteindelijk alleen maar zou omringen met de waanzin, met het ondraaglijke.

Ik begreep ineens dat, wilde ik niet gek worden van de onmacht, er maar een ding was dat ik kon doen. Mijn blik richten op het geluk. Niet op hetgeen mogelijkerwijs zou kunnen gebeuren, maar op hetgeen er in deze ondraaglijke situatie wel was. Op het licht van de maan en de sterren die het wegdek verlichtten. Op de liefde voor mijn kind. Op het leven zelf.

Tot op de dag van vandaag –mijn dochter is gelukkig al lang genezen- herlees ik deze zin zo nu en dan en besef ik dat het steeds aan mij is om de stap te zetten, de stap naar het geluk. Dat wil niet zeggen dat ik het donker of de waanzin in het leven niet zie of niet toe laat. Nee, zeker niet, het is ook onmogelijk om angst, wanhoop of verdriet uit de wereld te verbannen. Het zou ook onzinnig zijn om die strijd te voeren. Dan voer je een zinloze strijd tegen iets dat nooit weg zal gaan. Maar het wil wel zeggen dat het mogelijk is om zelfs in een wanhopige situatie geluk te ervaren of zelfs gelukkig te zijn.

Dat dit zelfs in de meest duistere tijden mogelijk is, verwoordt de joodse schrijfster Etty Hillesum indrukwekkend in haar dagboeken. Etty Hillesum werd afgevoerd naar een concentratiekamp maar bleef in haar dagboek schrijven. Zij slaagt erin de schoonheid van de wereld te blijven zien en te ervaren zelfs in een context die als inhumaan en waanzinnig kan worden beschreven. Met haar woorden toont zij hoe het in een krankzinnige wereld toch mogelijk is levensgeluk te ervaren. Een zonnestraal in het gelaat, een zingende vogel op een tak. Een haast onmenselijke prestatie lijkt dat te zijn, en toch slaagde Etty Hillesum erin, zonder het leed dat zich om haar heen afspeelde te ontkennen.

Bij thuiskomst van mijn autorit schreef ik de woorden op en hing ze op in mijn schrijfkamer. Ze hangen er nu nog en herinneren mij met regelmaat eraan dat er een keus is, een keus om één stap te zetten en niet de waanzin, het verdriet of de onmacht  maar het geluk te omarmen.

Op vrijdag 10 februari geef ik samen met coach in inspirator Martina Hugli de training ‘Eva en Lilith in de Paradijstuin’. De training is voor ambitieuze moeders die willen ontdekken hoe je zowel in je werk als priveleven kunt floreren. Als je worstelt met het moederschap en je ambities en wilt weten hoe je deze niet als een verscheurdheid maar als een plezierige rijkdom ervaart, dan is deze training echt iets voor jou. Voor meer info en inschrijven zie hieronder of ga naar de website van Martina: www.levensruimte.com

De training vindt plaats in de Inspiratieruimte van Educare te Culemborg van 10.00 tot 16.00 uur. Kosten: 150 euro inclusief roman ‘Noem het liefde’ en dagboek (exclusief BTW).

Training Eva en Lilith in de Paradijstuin

Waarom Eva en Lilith?
Ken je deze verscheurdheid: óf je voelt je de zorgende moeder die niet toekomt aan zichzelf óf je bent de ambitieuze werkende vrouw die bang is dat ze het thuisfront verwaarloosd? Soms lijkt het alsof je voortdurend met deze twee verschillende vrouwen in gevecht bent. Alsof er twee versies zijn van je zelf – de ‘zorgende’ moeder en de ‘ambitieuze’ vrouw die haar eigen leven wil leiden. De moeder correspondeert met Eva, de dienstbare vrouw van Adam, uit zijn rib gemaakt. De ‘ongetemde’ vrouw is de mythische figuur van Lilith. Lilith is volgens sommige overleveringen de eerste vrouw van Adam: een autonome vrouw, als gelijke aan Adam’s zijde met net zoals Adam verlangens en ambities.

Wat biedt de training jou?
In deze training ervaar je de ‘Eva’ en de ‘Lilith’ in jezelf: welke patronen en beelden kom je tegen? Waar ondersteunen zij elkaar, en waar zitten zij elkaar dwars? Vervolgens zet je een stap terug en maak je contact met een ruimere plek in jezelf, met je hart. Je hart is de regisseur van jouw toneelstuk. Je hart heeft het overzicht over het script en ziet de kwaliteiten van de actrices. Je maakt contact met wie je in wezen bent en wat je écht wilt als vrouw en moeder. Dan kijk je naar jouw “volgende stap”: hoe kunnen jouw ‘Eva’ en ‘Lilith’ elkaar zo aanvullen en ondersteunen, dat je kunt floreren in je werk én privéleven? Zodat je de combinatie van moederschap en carrière niet meer als verscheurdheid, maar als plezierige rijkdom van het leven ervaart!

Wat gaan we doen?
Onze unieke combinatie van meditatie en lichaamswerk (gegeven door Martina) met een verhaal (uit Beitske’s roman “Noem het Liefde”) zorgt voor een plezierige en diepgaande ontdekkingstocht naar je vrouw-zijn, moederschap en de leider in jezelf. Je schrijft zelf ook op wat voor beelden en inzichten je tegen komt, zodat de opbrengst van de training beklijft. Je wordt door ons geïntroduceerd in een transformatieve manier van dagboek schrijven: een dagboek kan een manier zijn om met je hart in gesprek te blijven en je rode draad te blijven volgen.

Om de inzichten van de training nog duurzamer te verankeren, kun je ook voor de premium-versie van de training kiezen. Je hebt dan voor en na de training een gesprek van 75 min. met Martina.

Wie is Martina?
Martina Hugli Boon (1969) is coach, trainer en inspirator. Zij helpt vrouwelijke ondernemers en professionals die met een jachtige levensstijl worstelen om met plezier en op hun geheel eigen manier succesvol te zijn. Zelf schreef ze over haar zoektocht:

‘In mijn internationale kinderjaren voelde ik me diep verbonden met het zijn, met het licht en de schoonheid van de wereld. Mijn omgeving had daar minder oog voor, maar was meer gericht op intellectualiteit en prestatie. Ik leerde om aan deze eisen te voldoen, en dit leidde tot een splitsing: mijn innerlijke beleving had steeds minder te maken met wat ik te kennen gaf en deed.

Na mijn universitaire studie vervolgde ik in Rusland, de USA en Zwitserland een carrière als schrijfster, journaliste en redactrice. Ik was succesvol, maar steeds ongelukkiger, omdat ik de innerlijke kwaliteit van het zijn kwijt was geraakt. In een lange zoektocht naar mijn lichaam en ziel “herinnerde” ik me weer mijn innerlijk thuis. Maar ik ontdekte ook dat ambitie, slimheid of doorzettingsvermogen niet “slecht” zijn. Ze zijn waardevolle kwaliteiten, als je ze verbindt met je innerlijke drijfveren en verlangens. Een integratie van wat je vrouwelijke en mannelijke kwaliteiten en waarden zou kunnen noemen, heft de splitsing op tussen binnen- en buitenwereld, tussen “zijn” en “doen”. Ik zie het als mijn missie om andere vrouwen in deze integratie te ondersteunen. Omdat niets mooier is dan je innerlijk licht te laten stralen in de wereld, in je privéomgeving en je werkveld. Op deze manier kun je het leven door je heen laten floreren en de grootst mogelijke invloed uitoefenen. ‘

Reacties van deelnemers
“Ik wilde stil staan bij mijn eigen wil. “Eva en Lilith” vormde een goede basis om voor langere tijd mijn eigenheid te behouden.” Zita Albon

“Na het lezen van ‘Noem het liefde’ van Beitske Bouwman was ik nieuwsgierig naar meer. Het was heel bijzonder om met een groep vrouwen bij elkaar te zijn en over dit onderwerp te horen, uit te wisselen en te merken dat ieder het weer op haar eigen manier ervaart. Er zijn echt weer stukken op z’n plaats gevallen en het bekrachtigt me in mijn eigen weg.” Céline Dijkers

“Inspirerend, een vertrouwde omgeving waar ik mezelf ben tegengekomen. Het heeft mij aan het denken gezet over mijn invulling van het moederschap. Het samenzijn met andere moeders schept een band. Martina, hartelijk dank voor je bijzondere ochtend.” Noëlle

“Ik ervaar dit als een prettig en ontspannen moment voor mijzelf. Het levert mij vooral een goed gevoel op dat ik mijzelf de moeite waard vind om bij stil te staan. Martina bevestigt dit met haar persoonlijke aandacht.” Anneke Krakers

“Ik voel me opgeladen, zit lekker in mijn lijf, ben me bewuster van alles om me heen. Dit werk geeft me ruimte, ik voel me stralend.” Ilse Bielok

Praktische info
De volgende training “Eva en Lilith” vindt plaats op vrijdag 10 februari 2011 van 10-16 uur.

Locatie: Culemborg

Investering: Basis €150 excl. BTW, incl. roman “Noem het Liefde” en dagboek

Premium €310 excl. BTW

Interesse? Schrijf je nu in en stuur een mail naar: contact@beitske.nl of m.huegliboon@planet.nl