Afgelopen zaterdag startte er weer een nieuwe groep aan de Anaya Shinrin Yoku Natuuropleiding in Het Nationaal Park De Hoge Veluwe. Zes inspirerende mensen die allen verdieping zoeken naar hun natuurbeleving. Terwijl we vertraagd en met aandacht voor bomen, struiken, aarde, dieren door het bos meanderden, viel ons oog op ontluikende blaadjes aan een struik. En dat niet alleen, precies midden in een kleine knop was een regendruppel gevallen. We verstilden door deze kleine schittering van het water. Alsof we voor even in de diepte van het bestaan zelf keken. Gerdienke (een van de deelnemers) maakte bijgaande foto.

Stil stond ik te kijken naar deze kleine water diamant. Het deed mij verwonderen. Hoewel ik zou moeten schrijven, ik verwonderde mij, is dat niet de juiste manier om mij uit te drukken. De druppel deed mij verwonderen. En tegelijkertijd kon ik niet goed benoemen wat nu precies die verwondering was. Als ik het in woorden probeerde te omschrijven, leek ik iedere keer dat ik een poging deed, de verwondering geen recht te doen.

verwondering als ontmoeting 
Dat stelde mij de vraag wat verwondering eigenlijk is. Volgens filosoof Cornelis Verhoeven die het boek  ‘inleiding tot verwondering’ schreef ervaar je in verwondering jezelf op grond van een ontmoeting met een werkelijkheid. Of zoals hij het omschrijft: ‘De verwondering laat een scala van mogelijkheden toe omdat zij een zelf-ervaring is op weg en op zoek naar een houding ten opzichte van de werkelijkheid die wordt ontmoet.

Wellicht was dat precies wat er gebeurde en waar ik nog geen uitdrukking aan kon geven. Want hoe diende ik mij te verhouden tot die ontmoeting met de druppel in de knop? Een vorm van sublieme schoonheid, zo kristalhelder, zo puur dat ik er stil van werd.

En waarom werd ik eigenlijk stil? Werd ik stil omdat ik mij afvroeg hoe ik mijzelf er toe moest verhouden? Werd ik stil omdat ik mij afvroeg hoe ik in een wereld vol grotesk machtsvertoon als mens kan blijven uitreiken naar het goede, het hoopvolle, het liefdevolle? En was het deze kleine waterdruppel die mij dat vertrouwen gaf? Vertelde het mij dat hoe klein ook, elke druppel, elke knop, elke struik, elke boom, elk stukje aarde er toe doet zolang het met de blik van verwondering wordt waargenomen?

In ieder geval ging er voor mij iets troostends uit van deze druppel die mij zo stralend toekwam. Dat alles er altijd toe doet. En dat het de blik is die we op het leven werpen, die er voor zorgt dat we ervaren dat we leven in alle facetten en in alle lagen van het bestaan.

resoneren met de wereld
Vanzelfsprekend zullen de andere deelnemers een andere zelf-ervaring bij de druppel hebben gehad. Ieder zoekt immers op zijn/haar eigen wijze naar een houding ten opzichte van de werkelijkheid. Stelt andere vragen, zoekt een andere weg naar binnen. Wat we wel deelden was de verwondering, het stil worden en in die stilte de resonantie van het eigene en de natuur ervaren.

Die ervaring van resonantie leidt tot een zoektocht naar het eigene. Precies zoals Cornelis Verhoeven verwoord. De ontmoeting als zelf-ervaring. Het ontdekken van de kwaliteit van die resonantie staat eigenlijk in al mijn werk centraal.

Verwondering als resonantie, als een ervaring van het leven dat er toe doet.

Blij met de recensie van de Nederlandse Bibliotheken over ‘Boomtijd’ die ik gisteren kreeg doorgestuurd van mijn uitgever. Soms hebben dingen de tijd nodig. Hoe passend eigenlijk bij ‘Boomtijd’ waarin ik de menselijke tijd tracht te schetsen in relatie tot de tijd van de bomen. En nog veel meer dan dat.

Dat mijn naam dan met een extra ’t’ wordt geschreven is misschien dan ook geen toeval :). Dat de recensent er een ‘spiritueel’ perspectief in las, vind ik intrigerend en past bij het promotieonderzoek waar ik momenteel aan werk. Maar daarover later meer! Een fragment uit de recensie:

‘Beitstke Bouwman verkent de liefde voor bomen en de taal die we gebruiken om deze liefde uit te drukken. Het verhaal volgt de ontmoeting tussen een mens en een boom en hoe ze een betekenisvolle rol in elkaars leven gaan spelen. Het boek presenteert een wereld waarin bomen niet slechts achtergrond zijn, maar levende wezens die deel uitmaken van het menselijk bestaan. Het biedt een speelse en nuchtere kijk op de relatie tussen mens en natuur, en nodigt uit tot reflectie over hoe we over de natuur spreken en denken. Vanuit persoonlijk en soms spiritueel perspectief geschreven. ‘

Vooral blij dat ‘Boomtijd’ zo voor nog meer lezers toegankelijk wordt.

hashtagnatuur hashtagbomen hashtagmensnatuurrelaties hashtagtaal hashtagreflecteren hashtagboomtijd Paul Kemmeren Paul Roncken 🙌🌳🤞Michiel Bussink

wil je het zelf graag kopen, bij deze link naar uitgeverij Noordboek https://lnkd.in/euAUxBAX

Boomtijd ging op reis: van de conferentiezaal aan de Wageningen Universiteit naar Het Nationaal Park De Hoge Veluwe. Dichtbij de plek waar Helene Kröller-Müller ooit haar grote museum wilde bouwen, lanceerde ik Boomtijd onder een van mijn lievelingsbomen in het park. Ik nam de toehoorders mee in een inter-actieve boekpresentatie door hen uit te nodigen de bomen in het park echt waar te nemen, of zoals ik in Boomtijd schrijf:

‘ …zien en waarnemen verschillen als dag en nacht. Ik zie zoveel de hele dag, vanaf het moment dat ik mijn ogen opendoe, zie ik. Echt waarnemen, heb ik ontdekt, vraagt iets anders. Vraagt een mogelijkheid om open te staan voor hetgeen ik zie, voor hetgeen zich aan mij voordoet. En als ik dan werkelijk echt kijk, dan gebeurt er iets met mij. Dan word ik door hetgeen ik zie, ook aangeraakt. Ergens vanbinnen. Wat op zich vreemd is omdat het mij niet daadwerkelijk aanraakt.’

Durven we ons nog echt aan te laten raken door de natuur? En als we dat doen wat gebeurt er dan?

De toehoorders zittend onder de bomen waren geraakt evenals de eerste lezers van wie ik de eerste reacties binnenkrijg:
– ik kijk nu echt anders naar bomen, naar de natuur
– het is alsof je een sluier hebt weggetrokken en ik nu werkelijk ervaar wat tussenruimte is
– ik voelde ineens zoveel verdriet over de hazelaar die ooit in mijn tuin stond maar werd omgehakt
– ik blijf het herlezen, keer op keer
– het is hoopvol, het geeft richting

O wat ben ik dankbaar als mijn woorden er voor zorgen dat we de bomen, de natuur gaan ervaren. Ontdekken hoe we in de wereld leven en we onderdeel zijn van alles wat leeft. Ik wens Boomtijd een prachtige reis toe en hoop dat het bij velen resoneert. Niet voor mezelf, maar voor de bomen, voor de natuur. Ik heb het voor hen en met hen geschreven.

Nieuwsgierig? Bestel Boomtijd bij Uitgeverij Noordboek: https://noordboek.nl/boek/boomtijd/

Conferentie Wageningen Universiteit, links Paul Roncken (directeur NatuurCollege, midden Beitske Bouwman, rechts schrijver en ontdekkingsreiziger Arita Baaijens)